Expo Hendrik van Veldeke

DE MORGEN cultuur&media ZATERDAG 6 OKTOBER 2007

Groots project haalt met muziek, theater en expo schrijver Hendrik van Veldeke uit de vergetelheid

Viva Veldeke eert de Komrij van de middeleeuwen

Vandaag gaat in Hasselt en Maastricht Viva Veldeke van start,een groots project rond de middeleeuwse schrijver Hendrik van Veldeke. Vlamingen en Nederlanders beschouwen hem als de vader van de Nederlandse letterkunde, Duitsers zien hem als de pionier van de Duitse hoofse literatuur. Maar de Limburger was vooral wereldburger, of Europeeër.

DOOR SARAH THEERLINCK

BRUSSEL • 'Duitser, Nederlander of Limburger? Een identiteit op Van Veldeke plakken is compleet anachronistisch', zegt mediëvist Jozef Janssens, de grote bezieler van het project.
PROF. DR. Jozef Janssens (KUB): 'Het is fout hem als een regionaal dichtertje te beschouwen. Limburgs chauvinisme is hier niet op zijn plaats.'

"Onze burgemeester?" "Een voetballer?" In het promotiefilmpje voor Viva Veldeke wordt aan een aantal Hasselaars gevraagd wie Hendrik van Veldeke is. De resultaten zijn ontluisterend. Maar ook buiten Hasselt weet wellicht niemand nog - de ijverige student Germaanse niet in beschouwing genomen - wie de middeleeuwse schrijver was. Hoog tijd om daar verandering in te brengen vonden ze in Hasselt en Maastricht. Nu is daar dus Viva Veldeke, een project met muziek, theater, expo's en lezingen, dat vandaag van start gaat.

Peren op de beuken

Het klapstuk moet de tentoonstelling in het Hasseltse Stadsmus Peren op de beuken worden. Daarin wordt een beeld geschetst van de Maaslandse kunst in de twaalfde en dertiende eeuw en er wordt een antwoord gegeven op de vraag: "Wie was die Van Veldeke?". De titel van de expo verwijst naar de slotzin van Van Veldekes zevende minnelied, waarin hij schrijft dat mensen die zonder liefde denken te kunnen leven "peren op de beuken zoeken", vrij vertaald: dwazen zijn. Jozef Janssens, professor doctor aan de Katholieke Universiteit Brussel (KUB), haalde enkele originele manuscripten uit onder andere Berlijn en Heidelberg naar Hasselt en schreef ook een boek over Van Veldeke In de schaduw van de keizer.

Even terugspoelen. Hendrik van Veldeke werd in de eerste helft van de twaalfde eeuw geboren in het huidige Spalbeek, een deelgemeente van Hasselt, dat toen tot het Duitse rijk behoorde. Hij schreef het Leven van Sint-Servaas, over Servatius, de beschermheilige van Maastricht, de Eneasroman, over de Trojaanse held Eneas, en een aantal minneliederen. In het eerste werk, dat hij in opdracht van de koster van de Servaaskerk schreef bediende hij zich van het Maaslandse dialect. Het Leven van Sint-Servaas geldt als het eerste Nederlandse geschrift van een bij naam bekende schrijver. Zijn andere werken werden enkel in Hoogduitse handschriften teruggevonden. Of er ooit Maaslandse versies bestonden, is niet bekend.

Lees verder